Przejdź do menu
FILTRY
Wyszukaj:
Wyszukaj frazy w:
Wyszukaj obiekty posiadające:
Wyszukaj obiekty z zakresu daty:

WAŻNE POJĘCIA

Teatr powszechny

Teatr powszechny

„Teatr powszechny” to program performatywny realizowany w CK ZAMEK od 2016 roku. Tytułowa powszechność odnosi się do społecznej roli teatru oraz uniwersalnej wartości twórczego procesu realizowanego w tym przypadku przez osoby nienormatywne. Wychodząc z założenia, że każdy człowiek doświadcza jakichś ułomności, lęków i ograniczeń, stawiamy na równość w różnorodności. Bariery i stereotypy, które staramy się przełamywać, obecne są po obu stronach sceny. Kluczowa dla projektu „Teatr powszechny” jest działalność trzech grup teatralnych. Pracujące pod kierunkiem wybitnych artystów zespoły: Teatr pod Fontanną (Janusz Stolarski), Nowi w Nowym im. Wojciecha Deneki (Janusz Orlik), Jest Jak Jest (Grażyna Wydrowska), co roku przygotowują kolejne premiery oraz przypominają wcześniejsze przedstawienia. Drugim filarem projektu są spektakle gościnne artystów i grup wyznaczających standardy europejskiego teatru inkluzywnego. Trzeci ważny element to działania edukacyjne: warsztaty, spotkania i wykłady. Po kilku latach pracy artystycznej i edukacyjnej wydarzenia „Teatru powszechnego” zaczęły być zauważane w oficjalnym obiegu życia teatralnego. Wiele spektakli doczekało się rzetelnych recenzji, w których krytycy odnosili się do treści, formy i scenicznej kreacji, nie skupiając się na nienormatywności aktorów. Trzy wyprodukowane w ramach programu przedstawienia startowały w kolejnych edycjach konkursu na Najlepszy Spektakl Niezależny „The Best Off”. Dwa z nich dotarły do finału, pokonując dziesiątki konkurencyjnych produkcji zrealizowanych często przez czołowe polskie teatry nieinstytucjonalne.

GRUPY PRACUJĄCE W ZAMKU

Najistotniejszym rodzajem aktywności w ramach projektu „Teatr powszechny” jest praca trzech zespołów związanych z CK ZAMEK. Choć każda z grup ma swoją odrębną historię, funkcjonuje w bardzo podobny sposób. Podczas odbywających się minimum raz w tygodniu prób uczestnicy przygotowują kolejne premiery lub powracają do powstałych wcześniej spektakli. Dzięki długofalowemu charakterowi projektu prowadzący zajęcia reżyserzy mogą planować kolejne zadania, sukcesywnie podnosząc ich poziom trudności.

Pracy tej przyświecają trzy podstawowe zasady. Po pierwsze funkcjonowanie w grupie teatralnej nie może szkodzić lub przeszkadzać w terapii. Druga zasada dotyczy zachowania podmiotowości aktorów, uwzględniającego ich potencjał, potrzeby i zainteresowania. Trzecia natomiast odnosi się do sposobu komunikowania informacji o spektaklach jako pełnoprawnych wydarzeniach obecnych w życiu teatralnym.

Prezentowane raz do roku premiery każdej z grup budują repertuar „Teatru powszechnego”, a ich wznowienia mają szczególne znaczenie. Powracając do zagranej wcześniej roli, aktorzy coraz lepiej czują się w teatralnej konwencji, miejscu bezpiecznie podejmowanej próby odkrywania tego, co życiu codziennym ukryte za krępującymi barierami i stereotypami.

W ciągu pięciu lat funkcjonowania programu zaprezentowaliśmy premiery sześciu zespołów. Kilka z nich przygotowanych zostało przez współpracujące z nami jednorazowo grupy teatralne wywodzące się ze środowisk zagrożonych wykluczeniem (osoby w kryzysie bezdomności, seniorzy, podopieczni ośrodka terapii uzależnień). Nadal otwarci jesteśmy na nowe środowiska zajmujące się sztuką osób z niepełnosprawnościami, lecz praca trzech zespołów związanych z CK ZAMEK: Teatru pod Fontanną oraz grup Nowi w Nowym i Jest Jak Jest stała się w chwili obecnej najważniejszym obszarem realizacji założeń projektu.

Teatr pod Fontanną

powstał w 2016 r. Tworzą go uczestnicy pracowni teatralnych działających w dwóch ośrodkach prowadzonych przez Stowarzyszenie Osób i Rodzin Na Rzecz Zdro¬wia Psychicznego „Zrozumieć i Pomóc”. Organizacja ta zajmuje się rehabilitacją społeczno-zawodową osób po kryzysach psychicznych. Grupa ma w swoim dorobku cztery doskonale przyjęte przez krytykę i publiczność spektakle.

Opiekę artystyczną nad zespołem sprawuje Janusz Stolarski, reżyser i aktor z bogatym doświadczeniem nabytym podczas pracy zarówno w tradycyjnych, jak i alternatywnych teatrach. Przygotowując premiery Teatru pod Fontanną, reżyser zaprasza do współpracy muzyków i scenografów, a niekiedy także młode osoby uczące się aktorskiego rzemiosła.

Spektakle Teatru pod Fontanną:

„Nisza”
reż. J. Stolarski
Premiera: 11.05.2016 r.

Fotografia jest portretem śpiewającej aktorki. Zbliżenie twarzy kobiety ukazuje jej makijaż z ustami umalowanymi czerwoną szminką i zarysowaną mocno oprawą oczu. Wzrok, który skierowała przed siebie, wskazuje kierunek wyśpiewywanego przekazu. Kobieta ubrana jest w czarną suknię, której jedynie górna część, zakończona zamkiem błyskawicznym, jest widoczna na zdjęciu. Z ramion aktorki zwisają pióra w kolorze szafirowym. Najbardziej odrealniającym rzeczywistość przedstawionej sceny elementem jest pluszowa zabawka, którą kobieta trzyma wysoko w prawej dłoni. Lewą ręką również wykonuje zdecydowany gest, dopełniając dynamiczny obraz całości, który tworzą także: czerwony klips, dwie bransoletki i umieszczony po prawej stronie twarzy mikroport.

„Wesele”
reż. J. Stolarski
Premiera: 25.05.2017 r.

Wykonane w szafirowo-różowej tonacji zdjęcie jest tajemnicze. Przedstawia wykonany z pergaminu parawan, osadzony na czarnym, metalowym stelażu. Na dwóch centralnie usytuowanych płaszczyznach widać naszkicowane węglem postaci tańczących ludzi. Umieszczone za parawanem światło rzuca cienie znajdujących się za nim osób. O ich obecności świadczą też, widoczne u dołu, stopy trojga aktorów ubrane w buty – jedyny konkretny, realny akcent na fotografii.

„Fioletowa krowa”
reż. J. Stolarski
Premiera: 10.10.2018 r.

Na zdjęciu został uchwycony moment bardzo dynamicznego występu starszej kobiety. Jej siwe włosy układają się nad jasną przepaską, a oczy ukryte są za ciemnymi okularami. Widzimy ją w dość znacznym zbliżeniu, od pasa w górę, ubraną we wzorzystą, elegancką marynarkę z krótkimi rękawami. Swoją prawą rękę, ozdobioną perłową bransoletą, uniosła wysoko w górę na wysokość głowy. Obydwie otwarte dłonie ułożone są w geście próbującym objąć przestrzeń. Z układu ust domyślamy się, że kobieta mówi coś ważnego do zauważalnego z lewej strony twarzy mikroportu. Kompozycję fotografii uzupełnia zamazana postać mężczyzny stojącego w tle, po lewej stronie.

„Grimm”
reż. J. Stolarski
Premiera: 9.10.2019 r.

Zdjęcie w szerokiej pespektywie przedstawia całą przestrzeń, na której odgrywany jest spektakl. Siedem pasów tkaniny budującej scenografię podświetlonych jest na niebiesko. Opadając pionowo z sufitu, przechodzą płynnie w poziom i biegną dalej w kierunku widowni. Ich pionowy odcinek stanowi tło, na którym wyświetlone są białe, okrągłe plamy imitujące rozgwieżdżone niebo. W centrum fotografii znajduje się biały stół, ustawiony prostopadle. Po jego obu stronach siedzi symetrycznie dziesięcioro aktorów. Ich uwaga skierowana jest na główną postać fotografii – stojącą na stole i widzianą z boku kobietę o krótkich, rudych włosach. Pochylona do przodu prawą rękę ma uniesioną na wysokości głowy. Lewą podaje mężczyźnie ubranemu w ciemny garnitur, który stoi po lewej stronie stołu. Kompozycję zdjęcia uzupełnia ciemna sylwetka osoby siedzącej w prawym dolnym rogu, przypatrującej się całemu wydarzeniu.

Grupa teatralna Nowi w Nowym im. Wojciecha Deneki

to zespół o długiej historii. Tworzą go uczestnicy pracowni teatralnej działającej w Warsztacie Terapii Zajęciowej „Przylesie” prowadzonym przez Stowarzyszenie Na Tak. Gdy powoływaliśmy do życia projekt „Teatr powszechny”, byli już rozpoznawalną grupą mającą w swoim dorobku m.in. prezentację głośnego spektaklu „Dom Wariatów” – efekt współpracy terapeutki Hanny Rynowieckiej z Wojciechem Deneką, nieżyjącym aktorem Teatru Nowego w Poznaniu.
Od 2016 r. za artystyczną formę spektakli Nowych w Nowym odpowiada Ewa Szumska, aktorka Teatru Polskiego w Poznaniu, artystka o bogatym dorobku. W 2019 roku do zespołu dołączył jeden z czołowych polskich tancerzy i choreografów – Janusz Orlik, który dziś jest jego opiekunem.

Spektakle grupy Nowi w Nowym:

„Na wysypisku”
reż. H. Rynowiecka
Premiera: 24.10.2016 r.

Fotografia przedstawia parę aktorów. Ubrana w białą koronkową suknię i kremowy kapelusz kobieta siedzi na podłodze, co kłóci się z jej wizerunkiem damy. Widzianą z profilu twarz skierowała ku nachylonemu nad nią niskiemu mężczyźnie. Podaje mu z gracją swoją lewą rękę. Młody człowiek ma jasne, lekko potargane włosy. Ubrany w białą koszulę z krótkimi rękawami i jasne spodnie uśmiecha się do kobiety. Przypięte do pleców skrzydła pozwalają domyślać się, że w spektaklu odgrywa rolę anioła. Po prawej stronie zdjęcia, u dołu, widać drewnianą skrzynkę ogrodniczą. Z kolei po drugiej stronie stoi oparty o kolejną skrzynkę szpadel. Ogrodową scenografię dopełnia krzew róży pnącej się za aktorami.

„Środek jest tam, gdzie jestem ja”
reż. E. Szumska
Premiera: 6.11.2017 r.

Fotografia wyróżnia się spośród innych romantyczną atmosferą, którą budują fruwające skrawki białego papieru, imitujące padający śnieg. Pośród nich stoi całująca się para. Kobieta ubrana jest w popielaty, wełniany sweter z angory i ciemną spódnicę sięgającą kolan. Mężczyzna, wyższy od niej o głowę, ma czerwoną koszulę i ciemne spodnie. Lewą ręką obejmuje w pasie partnerkę, która w swojej prawej dłoni trzyma kieliszek. Zakochanej parze towarzyszy czterech aktorów. Stojąc po obu jej stronach, wysypują z foliowych toreb kolejne kawałki białego papieru. Jego duża ilość leży już na podłodze, tworząc biały dywan.

„Mity przyleskie”
reż. E. Szumska
Premiera: 26.11.2018 r.

Zdjęcie przedstawia czworo aktorów biorących udział w spektaklu. Widzimy ich pełne, stojące na niebieskim podłożu sylwetki. Wszyscy ubrani są w granatowe spodnie. Różnią się natomiast kolorem górnej części ubioru, przy czym największą uwagę przyciągają ich nakrycia głowy. Wykonane z barwnych rajstop ciasno przylegają do włosów. Ich przedłużenia niczym dwa warkocze opadają w dół, dając niezwykły, baśniowy efekt. Tańczący na fotografii aktorzy wprawili je w ruch. Troje widocznych na pierwszym planie artystów nadaje dynamikę obrazowi. Czwarta postać, choć najbardziej statyczna i schowana nieco z tyłu, dominuje na zdjęciu za sprawą żółtego koloru kostiumu.

„Atomos”
reż. E. Szumska
Premiera: 11.12.2019 r.

Ukazująca szeroki plan fotografia ma magiczny charakter. Dominuje na niej duża, centralnie umieszczona, świecąca kula. Zawieszona w tle obrazu przypomina świecące na biało słońce. W jej blasku porusza się kilka postaci, których nieostre sylwetki są ledwo widoczne. Dobrze dostrzegalne są jedynie wyrzucone wysoko w górę ręce i głowy aktorów, wchodzące w blask świecącej kuli. Kompozycję zdjęcia dopełnia płaszczyzna ciemnożółtej podłogi, wypełniająca jego dolną część.

Grupa teatralna Jest Jak Jest

stworzona została w 2019 roku. Członkami zespołu są mieszkańcy dwóch domów prowadzonych przez Fundację L’Arche Polska, dwoje uczestników Warsztatu Terapii Zajęciowej „Krzemień” oraz podopieczni Stowarzyszenia na rzecz Osób Niepełnosprawnych „Iskra” i Dziennego Ośrodka Adaptacyjnego. Kilkoro aktorów radzi sobie z barierami dnia codziennego dzięki wsparciu najbliższych. Dla większości z nich praca w ramach projektu jest pierwszym spotkaniem z teatrem.
Opiekunką grupy jest pedagożka, aktorka i reżyserka Grażyna Wydrowska. Współzałożycielka legendarnego Teatru Wierzbak od lat prowadzi warsztaty teatralne o charakterze społecznym, doskonale rozumiejąc kolejne etapy procesu twórczego, jakie stoją przed aktorami grupy Jest Jak Jest.

Spektakle grupy Jest Jak Jest:

„Jestem”
reż. G. Wydrowska
Premiera: 27.11.2019 r.

Zdjęcie przedstawia w zbliżeniu parę aktorów. Dziewczyna po lewej ma długie blond włosy z grzywką. Mężczyzna jest łysy i w okularach. Na przegubie jego lewej ręki widać srebrny zegarek. Oboje ubrani są w takie same czarne t-shirty i wpatrują się w trzymany przez mężczyznę przedmiot. Dziewczyna wydaje się być nim zafascynowana. Jest to magiczna szklana kula osadzona na białej porcelanowej podstawce. W jej środku, wokół kolorowej tęczy, mienią się jasne płatki imitujące śnieg.

Pozostałe premiery „Teatru powszechnego”:

„Między jawą a snem”
Teatr „Wiem, kiedy nie mogę”
reż. M. Walas i K. Klebba
Premiera: 18.10.2016 r.

Fotografia przedstawia dwie artystki grające na skrzypcach oraz chłopca. Wszyscy siedzą na krzesłach, na tle pokrytej boazerią ściany. Kobieta po lewej stronie ma długie, bujne, kasztanowo-czerwone włosy. Ubrana jest w czarną bluzkę i ciemne spodnie w jasnopopielate wzory. Trzymanym w prawej dłoni smyczkiem gra na skrzypcach. Na podłodze przed artystką leży wiolonczela. Druga kobieta ma długie blond włosy. Ubrana jest w pomarańczową koszulę i niebieskie spodnie w kolorowe wzory. Trzymany pod brodą instrument strunowy podpiera lewą dłonią. Smyczek, który trzyma w prawej ręce, uniesiony jest w górę, w każdej chwili gotowy do użycia. Pomiędzy skrzypaczkami przysiadł mały chłopiec. Ma krótkie blond włosy i okulary. Ubrany jest w jasnobłękitną koszulę z krótkimi rękawami i ciemne spodnie.

„Terrarium”
Teatr Usta Usta Republika
reż. W. Wiński
Premiera: 25.11.2016 r.

Fotografia ukazuje przestrzeń odrealnioną przez działanie laserowych świateł. Wiszący pod sufitem ozdobny żyrandol i boazeria na tylnej ścianie pozwalają jednak domyślić się, że pokój, w którym odbywa się scena, jest zabytkowy. Na fotografii dominują zielone i jaskrawopomarańczowe, ułożone w wiązki promienie, skierowane w różne strony. Pomiędzy tymi fosforyzującymi liniami, na czarnej metalowej beczce, stoi zamazana postać. Pochylona mocno do przodu ubrana jest w bluzę i spodnie upstrzone barwnymi, fosforyzującymi plamami. Na ciemnej podłodze, po prawej stronie przykuwa uwagę jeszcze jeden, trudny do zdefiniowania obiekt. Jest pomarańczowo-czerwony i wygląda jak duża, rozedrgana szmaciana lalka.

„Cyrkostrada”
Grupa teatralna Movements Factory
opieka artystyczna I. Pasińska
Premiera: 10.12.2016 r.

Na grupowym zdjęciu widzimy aktorki i aktorów. Wszyscy tańczą. Ubrani są w kolorowe stroje, utrzymane w konwencji arlekinady, zostali uchwyceni w bardzo dynamicznych pozach. Ich ciała wyginają się w różne strony, a uniesione wysoko ręce dodają zdjęciu ekspresji. Na dwie znajdujące się najbliżej kobiety pada czerwone światło zamazujące nieco kontury. Pozostałe dziesięć postaci widzimy natomiast wyraźnie, w jasnym, białym świetle. Na fotografii dominuje biel, na tle której wyraźnie odznaczają się czerwone i czarne akcenty cyrkowych strojów artystów.

„Sztama”
Grupa Teatralna Wikingowie
reż. D. Abbe
Premiera: 30.09.2017 r.

Zdjęcie przedstawia parę aktorów siedzących na prostej, czarnej ławce. Młoda kobieta po lewej jest ubrana w zapinany z przodu, długi, ciemny wełniany sweter i spodnie. Ma długie, jasne, opadające na ramiona włosy i usta pomalowane czerwoną szminką. Odchylona lekko do tyłu oparła się obiema rękoma o skraj ławki. Zmrużyła oczy, wsłuchując się w to, co mówi mężczyzna. Jest to starszy człowiek z łysiną zakończoną rzadkimi siwiejącymi włosami i okularami w drucianej oprawie. Ubrany jest w zapinany na zamek błyskawiczny, ciemny wełniany sweter i ciemne spodnie z kieszeniami na przedzie nogawek. Jego szyja owinięta jest dużym żółtym szalem, który stanowi jedyny kolorowy akcent na fotografii. Wypowiadane słowa wzmacnia gestem szeroko rozłożonych i nisko trzymanych rąk. O prawe udo oparł laskę w zielonkawym kolorze. Postaci przedstawione są na czarnym tle. Jedynie u dołu obrazu widać jasny pas parkietu, na który naklejone zostały białe i zielone linie.

SPEKTAKLE GOŚCINNE

Większość spektakli gościnnych zapraszanych do „Teatru powszechnego” to europejskie produkcje niepokazywane wcześniej w naszym kraju. Polscy odbiorcy mogą nie tylko obejrzeć niezwykłe zjawiska artystyczne, ale także poznać dobre praktyki obecne w państwach, w których osoby nienormatywne funkcjonują w społeczeństwie i sztuce na równych prawach. Zagraniczne przedstawienia sytuują w ten sposób zamkowy projekt w światowym kontekście. Choć teatr inkluzywny (dostępny i otwarty dla każdego) w Polsce nadal jest niszą, pojawia się coraz więcej wartościowych inicjatyw, które także z wielką radością prezentujemy.
W ramach „Teatru powszechnego” występują zarówno niezależni twórcy, jak i znane teatry instytucjonalne podejmujące jednorazową współpracę z określoną, zagrożoną społecznym wykluczeniem grupą. Przede wszystkim jednak prezentujemy dorobek uznanych, zawodowych kolektywów, w których artyści z niepełnosprawnościami mogą rozwijać swoją artystyczną osobowość jako etatowi pracownicy.

Spektakle gościnne 2016–2020:
– „Endspiel”, reż. Jacob Höhne, Theater RambaZamba (Niemcy);
– „Seesaw”, chor. Linda Weißig, Theater Thikwa (Niemcy);
– „Upadki. Odcinek 2”, reż. Justyna Sobczyk, Teatr 21 (Polska);
– „Klauni, czyli o rodzinie. Odcinek 3”, reż. Justyna Sobczyk, Teatr 21 (Polska);
– „Indianie”, reż. Justyna Sobczyk, Nowy Teatr i Teatr 21 (Polska);
– „Falling in Love with Frida”, reż. Caroline Bowditch, wyk.: Caroline Bowditch, Welly O’Brien, Marta Masiero (Wielka Brytania);
– „Spójrz na mnie”, reż. Adam Ziajski, Teatr Śląski im. Stanisława Wyspiańskiego (Polska);
– „C.O.R.P.uS.”, reż. Sarah Nouveau, Compagnie De l’Oiseau-Mouche (Francja);
– „touch_me”, chor. Neele Buchholz, Corinna Mindt, Oskar Spatz, tanzbar_bremen (Niemcy);
– „Wklęsły”, reż. Ewa Obrębowska-Piasecka, wyk.: Grażyna Wydrowska, Patryk Krause, Janusz Stolarski (Polska);
– „Całe życie w dresach” Justyny Tomczak-Boczko, reż. Przemek Prasnowski, Teatr Ba-Ku (Polska);
– „Heroes. Mythos Basquiat, just for one day”, chor. Sara Lu, Rubén Nsue, Theater RambaZamba (Niemcy);
– „Rewolucja, której nie było”, reż. Justyna Sobczyk, Teatr 21 i Biennale Warszawa (Polska);
– „Diane for a day”, Theater Thikwa & hannsjana (Niemcy);
– „Luegen”, reż. Verena Regensburger, Münchner Kammerspiele (Niemcy).

EDUKACJA

Obok produkcji i prezentacji spektakli niezwykle ważne w „Teatrze powszechnym” są spotkania z praktykami i teoretykami teatru społecznego. Dzięki warsztatom, wykładom i dyskusjom widzowie mają szansę bezpośredniego kontaktu z wybitnymi aktorami, tancerzami, twórcami, edukatorami teatralnymi i naukowcami. Mogą poznać światowe dobre praktyki, dowiedzieć się wiele na temat warsztatu scenicznego goszczących w CK ZAMEK artystów oraz zapoznać się z naukową wykładnią sztuki inkluzywnej.
Dodatkowo każdemu gościnnemu przedstawieniu towarzyszy spotkanie z twórcami i aktorami. Pod postacią tych, odbywanych w niezobowiązującej atmosferze, rozmów kryją się kolejne, silnie oddziałujące na odbiorców i niezwykle ważne dla idei „Teatru powszechnego” działania edukacyjne.

Działania edukacyjne 2016–2020:
– „Teatr społeczny” – wykład Justyny Sobczyk;
– „CiałoPerformans” – trzydniowe warsztaty choreograficzne z Justyną Wielgus;
– „Wprowadzenie w teatralne gry z niepełnosprawnością” – spotkanie z Justyną Wielgus;
– „Pochwała błędu” – wykład Jany Pilátovej;
– „Niepełnosprawność i społeczeństwo. Performatywna siła protestu” – spotkanie z współautorką książki Eweliną Godlewską-Byliniak;
– „Taniec – budowanie wspólnoty” – trzydniowe warsztaty choreograficzne z Januszem Orlikiem;
– „Głusi na scenę” – trzydniowe warsztaty teatralne z Wojtkiem Ziemilskim;
– spotkania z artystami po spektaklach gościnnych.

MEDIATEKA ZOSTAŁA ZREALIZOWANA ZE ŚRODKÓW PROGRAMU OPERACYJNEGO INFRASTRUKTURA I ŚRODOWISKO 2014-2020

Logo po lewej: Fundusze Europejskie Infrastruktura i Środowisko, logo w środku: Centrum Kultury Zamek, logo po prawej: Unia Europejska Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego

Mediateka

Centrum Kultury ZAMEK w Poznaniu

ul. Św. Marcin 80/82

61-809 Poznań

tel. +48 61 64 65 272

fax +48 61 64 65 308

sekretariat@ckzamek.pl

© 2021 NFINITY | All rights reserved | Mediateka Poznań